Zima potrafi szybko ujawnić słabe punkty instalacji wodnej. Największe ryzyko to zamarznięcie wody w rurach, wzrost ciśnienia i w konsekwencji pęknięcia przewodów, zaworów lub armatury. Problem dotyczy nie tylko domów jednorodzinnych, ale także mieszkań, piwnic, garaży, balkonów i lokali użytkowanych sezonowo. Dobre przygotowanie instalacji przed mrozami jest znacznie tańsze niż usuwanie awarii, zalania i szkód w wykończeniu wnętrz.
Dlaczego instalacja wodna zamarza?
Woda zwiększa swoją objętość podczas zamarzania. Jeśli znajduje się w zamkniętym odcinku rury, może rozsadzić instalację od środka. Najbardziej narażone są przewody prowadzone przez nieogrzewane pomieszczenia, ściany zewnętrzne, poddasza, piwnice, garaże, altany oraz odcinki doprowadzające wodę do ogrodu. W mieszkaniach problem może pojawić się przy rurach biegnących przy zimnych ścianach, w szachtach technicznych lub w lokalach pozostawionych bez ogrzewania.
Sprawdź miejsca najbardziej narażone na mróz
Przed sezonem zimowym warto przejść całą instalację i ocenić, gdzie rury mogą mieć kontakt z niską temperaturą. Szczególną uwagę zwróć na zawory ogrodowe, krany zewnętrzne, wodomierze, przewody w garażu, piwnicy i pomieszczeniach gospodarczych. W budynkach wielorodzinnych sprawdź okolice pionów wodnych, zabudowy pod zlewem oraz miejsca, w których rury biegną blisko ściany zewnętrznej. Niepokojące sygnały to ślady wilgoci, korozja na złączkach, luźna izolacja, nieszczelne zawory oraz odcinki rur bez żadnego zabezpieczenia termicznego. Takie elementy najlepiej naprawić przed nadejściem mrozów.
Opróżnij instalacje sezonowe
Najważniejsza zasada brzmi: w instalacjach nieużywanych zimą nie powinna zostawać woda. Dotyczy to zwłaszcza podlewania ogrodu, kranów zewnętrznych, domków letniskowych, altan i nieogrzewanych garaży. Samo zakręcenie zaworu często nie wystarczy, jeśli w rurze za zaworem nadal znajduje się woda.
- zakręć zawór doprowadzający wodę do instalacji zewnętrznej,
- otwórz krany i pozwól wodzie swobodnie spłynąć,
- opróżnij węże ogrodowe, zraszacze i szybkozłączki,
- zabezpiecz zawory oraz końcówki rur izolacją,
- sprawdź, czy w studzience wodomierzowej nie zalega woda.
Zadbaj o izolację rur
Rury w zimnych strefach należy zabezpieczyć otuliną. Najczęściej stosuje się piankę polietylenową, kauczuk syntetyczny lub wełnę mineralną w osłonie. Izolacja powinna dokładnie obejmować przewód, bez przerw przy kolankach, trójnikach i zaworach. To właśnie w tych miejscach często dochodzi do wychłodzenia instalacji. W domach jednorodzinnych warto zabezpieczyć także podejście do wodomierza, rury w kotłowni, garażu i przy bramach garażowych. W mieszkaniach dobrym rozwiązaniem jest uszczelnienie zimnych przestrzeni pod szafkami oraz pozostawienie swobodnego przepływu ciepłego powietrza wokół rur.
Nie wyłączaj całkowicie ogrzewania
Jeżeli wyjeżdżasz zimą, nie ustawiaj ogrzewania na zero. W domu lub mieszkaniu powinna być utrzymywana temperatura bezpieczna dla instalacji, zwykle co najmniej kilka stopni powyżej zera. Szczególnie ważne jest to w lokalach narożnych, na parterze, pod nieogrzewanym poddaszem lub nad garażem. Warto zostawić uchylone drzwiczki szafek pod zlewem, zwłaszcza gdy rury biegną przy ścianie zewnętrznej. Dzięki temu ciepłe powietrze z pomieszczenia dociera do instalacji. To prosty sposób, który może zapobiec zamarznięciu przewodów podczas silnych mrozów.
Skontroluj zawory i wodomierz
Przed zimą sprawdź, czy główny zawór wody działa lekko i skutecznie odcina dopływ. W sytuacji awarii liczy się szybka reakcja. Jeśli zawór jest zapieczony, przecieka albo nie domyka się całkowicie, należy go wymienić. To samo dotyczy zaworów ogrodowych i odcinających poszczególne odcinki instalacji. Wodomierz powinien być zabezpieczony przed zimnem, ale jednocześnie dostępny do odczytu i kontroli. Nie wolno zalewać go pianą montażową ani trwale zabudowywać. Lepszym rozwiązaniem jest osłona termoizolacyjna, którą można łatwo zdjąć.
Co zrobić, gdy rura już zamarzła?
Jeśli po odkręceniu kranu woda nie płynie, nie próbuj gwałtownie rozmrażać rury otwartym ogniem. To niebezpieczne i może uszkodzić instalację. Najpierw zakręć główny zawór, a następnie ogrzewaj zamarznięty odcinek stopniowo, na przykład ciepłym powietrzem, ręcznikami nasączonymi ciepłą wodą lub podniesieniem temperatury w pomieszczeniu. Po rozmrożeniu dokładnie obejrzyj rury, złączki i ściany. Nawet niewielkie pęknięcie może zacząć przeciekać dopiero po wznowieniu przepływu. Jeśli nie masz pewności, gdzie doszło do zatoru lodowego lub podejrzewasz uszkodzenie, najlepiej wezwać pogotowie hydrauliczne.
Podsumowanie
Przygotowanie instalacji wodnej na zimę polega przede wszystkim na opróżnieniu odcinków sezonowych, izolacji rur, kontroli zaworów i utrzymaniu minimalnej temperatury w budynku. W domach jednorodzinnych najwięcej uwagi wymagają instalacje zewnętrzne, garaże, piwnice i wodomierze. W mieszkaniach warto zadbać o rury przy ścianach zewnętrznych oraz nie dopuszczać do wychłodzenia lokalu. Kilka prostych działań wykonanych jesienią może uchronić przed pęknięciem rur, zalaniem i kosztownym remontem.
